Ostomi Bakımı Nasıl Yapılır? Günlük Bakımda Dikkat Edilmesi Gerekenler

Ostomi ameliyatı sonrasında günlük yaşamın en önemli parçalarından biri doğru ve düzenli ostomi bakımıdır. Kolostomi, ileostomi veya ürostomi ile yaşamak başlangıçta alışılması gereken yeni bir süreç olabilir. Ancak doğru ürün seçimi, cilt bakımı ve düzenli bir bakım rutini sayesinde ostomi günlük yaşamın doğal bir parçası hâline gelebilir.

Ostomi bakımında temel amaç; stomanın çevresindeki cildi korumak, sızıntıyı önlemek ve torba sisteminin güvenli şekilde kullanılmasını sağlamaktır.

Stoma ve Çevresindeki Cilt Nasıl Olmalıdır?

Sağlıklı bir stoma genellikle pembe veya kırmızı renktedir ve nemli bir görünüme sahiptir. Stomanın çevresindeki cilt ise mümkün olduğunca vücudun diğer bölgelerindeki cilt görünümüne yakın olmalıdır.

Kızarıklık, yanma, kaşıntı, sürekli nemlilik veya açık yara oluşması normal kabul edilmemelidir. Bu tür sorunların önemli nedenlerinden biri, dışkı veya idrarın stoma çevresindeki ciltle temas etmesidir.

Bu nedenle ostomi bakımında yalnızca torbanın kendisi değil, torba ile cilt arasında güvenli bir bariyer oluşturulması da büyük önem taşır.

Ostomi Torbası Değiştirilirken Cilt Nasıl Temizlenmeli?

Torba ve adaptör çıkarıldıktan sonra stoma çevresi nazikçe temizlenmelidir.

Çoğu durumda temizleme işlemi için ılık su yeterlidir. Cilt üzerinde yağlı kalıntı bırakabilecek kremler, yağ bazlı temizleyiciler veya yoğun nemlendiriciler adaptörün cilde yapışmasını olumsuz etkileyebilir.

Temizleme sonrasında en önemli noktalardan biri cildin tamamen kurumasıdır. Nemli cilt üzerine uygulanan adaptör yeterince yapışmayabilir ve bu durum torbanın kullanım süresini kısaltabilir.

Adaptör Stomaya Uygun Kesilmeli

Kesilebilir ostomi adaptörlerinde açıklığın stomanın ölçüsüne mümkün olduğunca uygun hazırlanması gerekir.

Açıklığın gereğinden büyük olması, stoma çevresindeki cildin dışkı veya idrarla temas etmesine neden olabilir. Gereğinden küçük bir açıklık ise stomaya baskı uygulayabilir.

Özellikle ameliyat sonrası ilk haftalarda stomanın çapında değişiklik olabileceği için ölçümün belirli aralıklarla tekrar edilmesi önemlidir.

Hollister’ın iki parçalı ostomi sistemlerinde kullanılan cilt bariyerleri farklı stoma ölçülerine ve kullanım ihtiyaçlarına göre seçilebilmektedir. İki parçalı sistemlerde torba ile adaptör birbirinden ayrılabildiği için adaptörü her torba değişiminde ciltten çıkarmak gerekmez.

Ciltte Girinti ve Boşluklar Varsa Ne Yapılabilir?

Her hastanın karın yapısı aynı değildir. Stomanın çevresinde ameliyat izleri, cilt kıvrımları veya küçük çukurluklar bulunabilir. Böyle durumlarda adaptörün cilt yüzeyine tamamen oturması zorlaşabilir.

Bu boşlukların azaltılması amacıyla bariyer halkaları kullanılabilir.

Örneğin Hollister Adapt™ Barrier Ring, stoma çevresindeki düzensiz alanlara şekillendirilebilen bir bariyer halkasıdır. Hollister'ın kullanım bilgilerine göre bariyer halkaları temiz ve kuru cilde veya ostomi adaptörünün yapışkan tarafına uygulanabilir ve cilt kıvrımları ile boşlukların doldurulmasına yardımcı olabilir.

Adapt™ Paste ise adındaki “paste” ifadesine rağmen bir yapıştırıcı değildir. Amaç, stoma çevresindeki küçük boşlukların doldurulmasına yardımcı olmaktır. Fazla miktarda kullanılması adaptörün doğru şekilde oturmasını olumsuz etkileyebileceğinden ürün kullanım talimatına göre uygulanmalıdır.

Torba Ne Zaman Boşaltılmalı?

Boşaltılabilir ostomi torbalarının tamamen dolmasını beklemek doğru değildir.

Torbanın aşırı ağırlaşması adaptöre yük bindirebilir ve yapışkan yüzeyin kenarlarının kalkmasına yol açabilir. Gün içerisinde torba belirli aralıklarla kontrol edilmelidir.

Kolostomi ve ileostomide boşaltılabilir torbalar sık kullanılan seçenekler arasındadır. Örneğin Hollister New Image™ iki parçalı boşaltılabilir torbalar, torbanın alt kısmından boşaltılmasına olanak sağlayacak şekilde tasarlanmıştır. Hollister, bu tip torbaların özellikle kolostomi ve ileostomiler için kullanılabildiğini belirtmektedir.

Daha şekilli ve daha seyrek dışkı çıkışına sahip bazı kolostomi kullanıcılarında ise kapalı torba seçenekleri tercih edilebilir. Hollister New Image™ kapalı torbalar kullanıldıktan sonra çıkarılarak değiştirilebilen iki parçalı sistem seçeneklerindendir.

Ostomi Bakımında Herkes İçin Tek Bir Ürün Yoktur

Ostomi ürünlerinde en sık yapılan hatalardan biri, başka bir hastanın memnun kaldığı ürünün herkes için aynı sonucu vereceğini düşünmektir.

Doğru ürün;

• stomanın türüne,

• stomanın çapına ve yüksekliğine,

• karın yapısına,

• dışkı veya idrar çıkışının özelliklerine,

• cilt durumuna,

• kişinin günlük yaşamına

göre değişebilir.

Bu nedenle ostomi ürünü seçiminin yalnızca ürün fiyatına veya marka adına göre yapılması doğru değildir.

Medikal Burada, ostomi ürünlerinde farklı ihtiyaçlara yönelik Hollister ürünlerini kullanıcılarla buluştururken doğru ürün seçiminin önemini ön planda tutar. Özellikle ilk kez ostomi ürünü kullanacak kişilerin veya mevcut ürününde sürekli sızıntı ve cilt problemi yaşayanların sağlık profesyonellerinden destek alması önemlidir.

Ostomi ile konforlu bir yaşam mümkündür. Doğru bakım rutini ve kişiye uygun ürün seçimi bu sürecin en önemli parçalarıdır.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Stoma çevresinde sürekli kızarıklık, yara, kanama, ağrı veya tekrarlayan sızıntı bulunuyorsa stoma hemşiresi veya ilgili sağlık profesyoneline başvurulmalıdır.